AMERİKA GÜDÜMÜ İÇİN PROPAGANDALAR

Istanbuldaki kadın erkek birtakım ileri gelen kişiler de, gerçek kurtuluşu Amerikanın güdümünü1 istemek ve sağlamakta görüyorlardı. Bu kanıda olanlar, düşüncelerinde çok direndiler; tam uygun işin, kendi görüşlerinin desteklenmesi olduğunu tanıtlamaya çok çalıştılar. Bu konuda da, sırası gelince bazı açıklamalar yapacağım.. Yapacağım açıklamalar ve gerektiğinde göstereceğim belgelerle daha iyi anlaşılacaktır. Bundan sonra, 8 eylül toplantısında, demin söylediğim andırı üzerinde konuşuldu. Bu andırıda başlıca Amerika güdümü söz konusu oluyordu.
Önceden hazırlamış ve gerekli gördügümüz üyeleri bu konuda aydınlatmış bulunuyorduk.
Bununla birlikte, yapılan değişiklikler, sonradan bazı direnmelere, anlaşmazlıklara ve birçok yazışma ve tartışmalara yol açtığı için, bu değiştirilen noktaların önemlerini bildireceğim:

  1. Derneğin adı «Şarkı Anadolu Müdafaai Hukuk Cemiyeti» idi, «Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti» oldu.
  2. «Temsilciler Kurulu Doğu Anadolunun bütününü temsil eder» sözü yerine «Temsilciler Kurulu yurdun bütününü temsil eder» dendi. Üyeler arasına da daha altı kişi katıldı.
  3. «Nasıl olursa olsun, yurdumuza girmeyi ve işimize karışmayı Rumluk ve Ermenilik örgütleri kurma amacıyla yapılmış sayacağımızdan elbirliğiyle savunma ve direnme ilkesi kabul edilmiştir» yerine «Nasıl olursa olsun, yurdumuza girmenin ve işimize karışmanın ve özellikle Rumluk ve Ermenilik örgütleri kurma amacını güden davranışların durdurulması için elbirliğiyle savunma ve uğraşma ilkesi kabul edilmiştir.» denildi.
    Bu iki cümledeki ayrılık, anlam bakımından elbette pek büyüktür. Birincisinde Itilâf devletlerine karşı düşmanca bir durum alınacağı ve direnileceği söylenmiyor. Ikincisinde bu yön açıkça belirmiş oluyor.
  4. Tüzüğün, dördüncü maddesinde yer alan sorun, oldukça tartışmalara yol açtı. Madde şu idi:
    «Osmanlı Hükümetinin yabancı devletler baskısı karşısında buraları (yani doğu illerini) bırakmak ve buralarla ilgilenmemek zorunda kaldığı anlaşılırsa yönetim, siyasa, askerlik bakımlarından nasıl davranılacağının belirtilmesi ve saptanması» yani geçici idare kurma işi.

Sıvas Kongresi Tüzüğünde bu maddedeki «buraları» yerine «yurdumuzun herhangi bir parçasını bırakmak ve orası ile ilgilenmemek... » biçiminde kapsayıcı ve genel sözler kondu.